Luật Thương mại điện tử 1/7/2026: người livestream và affiliate phải biết gì

Trang chủ » Kiến thức kinh doanh » Luật Thương mại điện tử 1/7/2026: người livestream và affiliate phải biết gì

Livestream bán hàng và tiếp thị liên kết, hay còn gọi là affiliate, đã trở thành hai cách kiếm tiền quen thuộc nhất của người bán online Việt Nam. Chỉ cần một chiếc điện thoại và vài sản phẩm trên tay, ai cũng có thể mở một buổi livestream hoặc gắn link giới thiệu sản phẩm để nhận hoa hồng. Từ ngày 1/7/2026, Luật Thương mại điện tử chính thức có hiệu lực, đặt ra những yêu cầu rõ ràng hơn về trách nhiệm của người bán, người livestream và người làm tiếp thị liên kết. Bài viết này giải thích luật mới thay đổi gì, người livestream và người làm affiliate cần lưu ý những gì, cùng checklist tuân thủ thực tế.

Người phụ nữ trẻ livestream bán quần áo tại nhà ở Việt Nam, trước mặt là điện thoại gắn đèn vòng và giá treo quần áo

Luật Thương mại điện tử có hiệu lực 1/7/2026 thay đổi gì với người bán online

Điểm thay đổi lớn nhất là tinh thần chung của luật mới: ai bán hàng, ai giới thiệu sản phẩm để hưởng hoa hồng, đều phải minh bạch với người mua. Trước đây, nhiều người livestream hay làm affiliate vẫn nghĩ mình chỉ là người giới thiệu, không phải người bán, nên không cần chịu trách nhiệm gì về sản phẩm. Cách hiểu đó không còn phù hợp nữa. Khi bạn cầm sản phẩm lên trước ống kính, nói về công dụng của nó, gắn link mua hàng và nhận hoa hồng từ mỗi đơn thành công, bạn đã trở thành một mắt xích trong chuỗi bán hàng. Người mua có quyền biết rõ bạn là ai, bạn được lợi gì từ việc giới thiệu đó, và sản phẩm bạn giới thiệu có đúng như lời bạn nói hay không.

Luật mới cũng siết chặt hơn yêu cầu về thông tin sản phẩm. Người bán không chỉ cần ghi đúng tên sản phẩm, giá bán và phí vận chuyển, mà còn phải cung cấp thông tin đầy đủ để người mua đánh giá trước khi quyết định. Với người livestream, những câu nói trong buổi live cũng được xem là một phần của thông tin bán hàng, không phải lời nói chơi.

Luật mới còn nhấn mạnh trách nhiệm lưu trữ bằng chứng giao dịch: buổi livestream đã phát những gì, link giới thiệu dẫn tới sản phẩm nào, điều khoản hợp tác với nhãn hàng ra sao. Khi có tranh chấp, bên nào giữ được bằng chứng rõ ràng sẽ ở thế chủ động hơn hẳn. Với shop nhỏ và creator cá nhân, thói quen lưu lại video live, chụp màn hình thỏa thuận hoa hồng và giữ lại tin nhắn trao đổi với nhãn hàng nên bắt đầu ngay. Luật này cũng đi cùng các quy định về quảng cáo, bảo vệ người tiêu dùng và quy định riêng của từng nền tảng như TikTok Shop hay Shopee, nên tuân thủ luật là xây dựng thói quen bán hàng minh bạch trên mọi kênh.

Người livestream cần lưu ý gì

Creator trẻ quay video giới thiệu sản phẩm mỹ phẩm bằng điện thoại trên chân máy tại phòng khách ở nhà

Livestream là hình thức bán hàng trực tiếp và giàu cảm xúc nhất, nhưng cũng là hình thức dễ phát sinh rủi ro nhất, vì lời nói trong lúc live rất khó thu hồi. Một câu nói lỡ lời trong buổi live có thể được ghi lại, cắt ra và lan truyền trong vài giờ. Vì vậy, người livestream cần chuẩn bị kỹ hơn trước mỗi buổi phát sóng, thay vì bật live rồi nói theo cảm hứng.

Nói đúng về sản phẩm, không phóng đại công dụng

Nguyên tắc đầu tiên là chỉ nói những gì mình chắc chắn về sản phẩm. Nếu sản phẩm là mỹ phẩm, đừng nói nó chữa được bệnh hay mang lại kết quả sau vài ngày khi bạn không có căn cứ. Nếu sản phẩm là thực phẩm, đừng nói nó có tác dụng mà nhà sản xuất không công bố. Nếu bạn chưa dùng thử sản phẩm, hãy nói rõ là mình chưa dùng thử và chỉ giới thiệu theo thông tin từ nhãn hàng, thay vì kể trải nghiệm như thể mình đã dùng lâu năm.

Công khai rõ bạn đang bán hàng và giữ lại bằng chứng buổi live

Khi bạn livestream cho một nhãn hàng khác, nhận thù lao hoặc hoa hồng, bạn cần nói rõ mối quan hệ đó. Một câu đơn giản như đang hợp tác với nhãn hàng, hoặc nhận hoa hồng khi khách mua qua link trong buổi live, đã đủ để người xem hiểu đúng bối cảnh. Việc giấu mối quan hệ thương mại khiến người xem tưởng rằng bạn giới thiệu vì thật sự thích sản phẩm, trong khi thực tế bạn được trả tiền để nói tốt về nó. Khi sự thật bị phát hiện, niềm tin mất đi rất nhanh và rất khó lấy lại.

Sau mỗi buổi live, hãy lưu lại bản ghi buổi phát sóng nếu nền tảng cho phép, cùng danh sách sản phẩm đã giới thiệu, mức giá đã công bố và các ưu đãi đã hứa. Nếu khách khiếu nại rằng giá lúc live khác giá lúc thanh toán, hay ưu đãi đã hứa không được áp dụng, bản ghi buổi live chính là căn cứ để bạn đối chiếu và xử lý. Bối cảnh thị trường cũng đáng tham khảo: bài viết về TikTok Shop 2026 giúp bạn hiểu TikTok Shop đang ở đâu trong cuộc đua với các sàn khác.

Người làm affiliate cần lưu ý gì

Chủ shop nhỏ nghe điện thoại và kiểm tra đơn hàng trên laptop tại bàn làm việc ở nhà, xung quanh là thùng hàng đã đóng gói

Làm affiliate có vẻ nhẹ nhàng hơn livestream, vì bạn không cần xuất hiện trước ống kính mỗi ngày, chỉ cần gắn link vào video, bài viết hoặc phần mô tả. Nhưng chính sự nhẹ nhàng đó khiến nhiều người chủ quan. Một link affiliate gắn trong video có thể tồn tại nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, và tiếp tục tạo ra đơn hàng cùng với trách nhiệm đi kèm.

Gắn link rõ ràng, không đánh lừa người bấm

Người xem cần biết link bạn gắn là link affiliate, tức là bạn sẽ nhận hoa hồng nếu họ mua qua link đó. Bạn không cần giải thích dài dòng, chỉ cần một dòng ghi chú rõ ràng trong phần mô tả video hoặc bài viết, hoặc một câu nói ngắn trong video. Đừng dùng những cách đánh lừa như đặt link với tiêu đề gây hiểu lầm, hứa hẹn quà tặng không có thật để dụ người ta bấm, hay gắn link tới sản phẩm khác với sản phẩm bạn đang giới thiệu.

Chỉ giới thiệu sản phẩm mình đã tìm hiểu kỹ

Một sai lầm phổ biến của người mới làm affiliate là gắn link cho bất kỳ sản phẩm nào có hoa hồng cao, dù chưa từng tìm hiểu về nó. Cách làm này rất rủi ro, vì khi sản phẩm kém chất lượng hoặc không đúng mô tả, người mua sẽ quay lại trách người đã giới thiệu, tức là bạn, chứ không chỉ trách shop bán hàng. Trước khi gắn link, hãy dành thời gian tìm hiểu sản phẩm: đọc kỹ mô tả, xem đánh giá thật của người đã mua, kiểm tra uy tín của gian hàng, và nếu có thể, hãy dùng thử sản phẩm trước.

Theo dõi hoa hồng một cách nghiêm túc

Affiliate là một nguồn thu nhập, và thu nhập thì đi kèm với việc theo dõi và kê khai một cách nghiêm túc. Bạn nên ghi lại hoa hồng nhận được từ từng nền tảng, từng chiến dịch, và giữ lại các báo cáo đối soát mà nền tảng cung cấp.

Minh bạch thông tin và quảng cáo

Minh bạch là từ khóa xuyên suốt luật mới, và nó không chỉ áp dụng cho người livestream hay affiliate, mà cho toàn bộ hoạt động bán hàng online. Minh bạch bắt đầu từ những điều nhỏ nhất: giá bán hiển thị phải là giá khách thực sự phải trả, hoặc nếu có thêm phí thì phải nói rõ từ đầu. Hình ảnh sản phẩm phải phản ánh đúng hàng thật, không dùng ảnh của sản phẩm khác rồi giao hàng khác. Thông tin về nguồn gốc, chất liệu, kích thước, thời hạn sử dụng và chính sách đổi trả cần được trình bày đầy đủ, dễ tìm, thay vì giấu ở một góc khuất mà khách khó thấy.

Với quảng cáo, minh bạch có nghĩa là phân biệt rõ đâu là nội dung quảng cáo, đâu là chia sẻ cá nhân. Một video review được nhãn hàng trả tiền phải được đánh dấu là nội dung quảng cáo hoặc nội dung hợp tác, để người xem không nhầm tưởng đó là đánh giá độc lập. Một bài viết so sánh sản phẩm do chính shop viết ra không nên giả dạng thành bài đánh giá trung lập của người dùng. Minh bạch về thông tin còn giúp nội dung của bạn được các hệ thống tìm kiếm và AI hiểu đúng và trích dẫn đúng. Bài viết về GEO giải thích cách doanh nghiệp nhỏ bắt đầu tối ưu nội dung cho AI Search từ những câu hỏi thật của khách hàng, một việc nên làm song song với việc tuân thủ các quy định mới.

So sánh nhanh: livestream, affiliate và bán hàng truyền thống trên sàn

Bảng dưới đây tóm tắt những điểm khác nhau cơ bản giữa ba hình thức bán hàng phổ biến, để bạn thấy rõ vì sao livestream và affiliate cần được chú ý riêng trong luật mới.

Hình thức Ai chịu trách nhiệm chính Điểm rủi ro lớn nhất Việc cần làm ngay
Livestream bán hàng Người livestream và chủ gian hàng Nói phóng đại công dụng trong lúc live Chuẩn bị kịch bản, lưu bản ghi buổi live
Affiliate gắn link Người gắn link và gian hàng Giới thiệu sản phẩm chưa tìm hiểu kỹ Ghi rõ link affiliate, chọn lọc sản phẩm
Bán hàng truyền thống trên sàn Chủ gian hàng Mô tả sai, giao hàng không đúng Rà soát mô tả, ảnh và chính sách đổi trả

Bảng này chỉ mang tính hướng dẫn chung, vì trách nhiệm cụ thể còn tùy thuộc vào thỏa thuận giữa bạn với nhãn hàng, với nền tảng và với từng giao dịch.

Checklist tuân thủ cho seller và creator

Chủ shop đang dán băng keo đóng gói thùng hàng tại nhà, phía sau là kệ hàng gọn gàng

Danh sách dưới đây giúp bạn rà soát nhanh hoạt động bán hàng của mình. Bạn không cần làm tất cả trong một ngày, nhưng nên hoàn thành từng mục theo thứ tự ưu tiên và duy trì như một thói quen.

  • Rà soát mô tả sản phẩm trên gian hàng: tên, giá, chất liệu, kích thước và chính sách đổi trả có đúng với hàng thật không.
  • Chuẩn bị kịch bản ngắn cho mỗi buổi livestream, ghi rõ những điểm được phép nói và những điểm không nên nói về sản phẩm.
  • Thêm dòng công khai quan hệ hợp tác vào phần mô tả video, bài viết và buổi livestream có nhận thù lao hoặc hoa hồng.
  • Lưu lại bản ghi buổi livestream, thỏa thuận với nhãn hàng và ghi chép hoa hồng affiliate theo từng tháng.
  • Đặt lịch nhắc hàng tháng để cập nhật quy định của nền tảng và đối chiếu với văn bản chính thức khi có thay đổi.
  • Chuẩn bị sẵn quy trình xử lý khiếu nại: ai tiếp nhận, trả lời trong bao lâu, và đền bù ra sao khi lỗi thuộc về shop.

Lưu ý quan trọng về tính pháp lý của bài viết

Bài viết này chỉ mang tính hướng dẫn chung và chia sẻ kinh nghiệm thực tế, không phải là tư vấn pháp lý cho bất kỳ trường hợp cụ thể nào. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời gian, và cách hiểu, cách áp dụng quy định có thể khác nhau tùy theo từng trường hợp, từng ngành hàng và từng nền tảng. Trước khi áp dụng, bạn nên đối chiếu văn bản chính thức và hỏi ý kiến tư vấn pháp lý khi cần.

Luật Thương mại điện tử có hiệu lực từ 1/7/2026 không phải là rào cản ngăn người livestream và affiliate kiếm tiền, mà là lời nhắc rằng nghề bán hàng online đã trưởng thành và cần được làm một cách chuyên nghiệp hơn. Nói đúng về sản phẩm, công khai quan hệ hợp tác, giữ lại bằng chứng và xử lý khiếu nại có trách nhiệm là những việc không hề khó, nhưng lại tạo ra khác biệt lớn giữa một kênh bán hàng ngắn hạn và một thương hiệu được khách tin tưởng lâu dài.

Zalo: 0945297311, Email: hthdigi@gmail.com