MCN là gì? Khi nào nhà bán hàng cần hợp tác MCN

Trang chủ » Kiến thức kinh doanh » MCN là gì? Khi nào nhà bán hàng cần hợp tác MCN

Nhiều chủ shop trên TikTok Shop rơi vào cùng một tình cảnh: sản phẩm bán được, đơn hàng về đều, nhưng cả ngày chỉ đủ sức lo nhập hàng, đóng gói và trả lời khách. Muốn bán mạnh hơn bằng livestream và video ngắn thì không còn thời gian, cũng không có người làm nội dung. Đúng lúc đó, chủ shop thường nghe tới một cái tên: MCN.

MCN là gì, MCN làm những việc nào cho nhà bán hàng, và khi nào shop nên hợp tác, khi nào chưa nên? Bài viết này trả lời từng câu hỏi đó, để chủ shop quyết định theo tình hình thật của gian hàng mình.Chủ shop trẻ livestream giới thiệu sản phẩm trước điện thoại gắn trên chân máy có đèn ring light, kệ hàng xếp gọn phía sau trong studio nhỏ tại nhà ở Việt Nam

MCN là gì?

MCN là viết tắt của Multi-Channel Network, tạm hiểu là tổ chức trung gian kết nối nhà bán hàng với những người làm nội dung. Một MCN thường quản lý nhiều creator cùng lúc: người livestream bán hàng, người quay video ngắn, người lên ý tưởng chiến dịch. Nhà bán hàng hợp tác với MCN để có đội ngũ làm nội dung mà không cần tự tuyển từng người.

Trên TikTok Shop, MCN TikTok Shop là các tổ chức làm việc xoay quanh hệ sinh thái của nền tảng này: tuyển và đào tạo creator chuyên bán hàng qua livestream và video ngắn, sắp xếp lịch live cho nhiều gian hàng, và điều phối các chiến dịch bán hàng theo từng đợt. Nói đơn giản, nhà bán hàng có sản phẩm, còn MCN có người nói về sản phẩm đó trước camera.

Cần phân biệt MCN với một freelancer quay video. Freelancer thường chỉ làm một việc cho một shop trong một thời gian nhất định. MCN vận hành như một đội ngũ: người tuyển creator, người lo kịch bản, người lo kỹ thuật và lịch live. Khi một creator bận hoặc nghỉ, MCN sắp xếp người khác thay thế để phiên live không bị gián đoạn. Đó là điểm khác biệt lớn nhất của MCN.

Cần hiểu rõ: MCN không phải là sàn thương mại điện tử, cũng không sở hữu gian hàng của shop. Gian hàng, sản phẩm, giá bán và chính sách giao hàng vẫn thuộc về nhà bán hàng. MCN chỉ đảm nhận phần nội dung và bán hàng qua nội dung, trong phạm vi hai bên đã thỏa thuận.

MCN làm gì cho nhà bán hàng?

Một MCN làm việc bài bản thường đảm nhận bốn nhóm việc dưới đây.Nhóm ba người trẻ làm việc trong studio nhỏ tại Việt Nam, một người chỉnh điện thoại trên chân máy quay sản phẩm, một người sắp xếp sản phẩm, một người làm việc trên laptop

Tuyển và quản lý creator

Việc khó nhất khi tự làm nội dung là tìm đúng người dẫn. MCN có sẵn một nhóm creator với phong cách khác nhau, và họ chọn creator phù hợp với ngành hàng của shop. MCN còn quản lý creator: xếp lịch live, theo dõi hiệu quả từng phiên, nhắc creator tuân thủ quy định của nền tảng. Chủ shop nhờ đó chỉ làm việc với một đầu mối duy nhất là MCN.

Hỗ trợ livestream và video ngắn

Đây là phần việc thấy rõ nhất. MCN sắp xếp người dẫn livestream theo lịch đã thống nhất, chuẩn bị kịch bản phiên live, và phối hợp với shop để sản phẩm, ưu đãi và tồn kho khớp nhau trong lúc live. Song song với livestream, MCN còn sản xuất video ngắn gắn giỏ hàng để sản phẩm tiếp cận khách hàng cả khi shop không live: video ngắn kéo khách mới, livestream chốt đơn ngay trong phiên.

Đào tạo và xây dựng quy trình nội dung

Một MCN tốt không chỉ đưa người lên live, mà còn giúp shop xây dựng cách làm nội dung có hệ thống: chuẩn bị sản phẩm trước phiên live ra sao, câu thoại nào nên nói ở đầu phiên, khi nào tung ưu đãi, và sau phiên live cần xem lại những chỉ số nào. Một số MCN còn đào tạo chính chủ shop hoặc nhân viên của shop để sau này shop tự livestream, nhưng cần hỏi rõ trước khi hợp tác, vì không phải MCN nào cũng bao gồm đào tạo.

Đàm phán và điều phối chiến dịch

Khi shop chạy một đợt bán hàng lớn như ra mắt sản phẩm mới hay tham gia đợt khuyến mãi của sàn, MCN là bên điều phối: xếp lịch live dày hơn, phân bổ creator cho từng khung giờ. Shop chỉ cần chốt sản phẩm, giá và ưu đãi của đợt đó, còn việc điều phối người và lịch do MCN lo.

Tự làm nội dung hay hợp tác MCN?

Bảng dưới đây so sánh hai cách làm.Chủ shop trao đổi kế hoạch bán hàng với hai thành viên đội ngũ hỗ trợ quanh bàn nhỏ có laptop và mẫu sản phẩm trong cửa hàng nhỏ ở Việt Nam

Tiêu chí Tự làm nội dung Hợp tác MCN
Người dẫn livestream Tự tuyển, tự đào tạo MCN cung cấp và quản lý
Thời gian của chủ shop Tốn nhiều thời gian quản lý Chủ shop tập trung vào sản phẩm và vận hành
Tính ổn định của lịch live Phụ thuộc vào một vài người Có người thay thế khi creator bận
Chi phí Chủ yếu là lương và thiết bị Có thêm chi phí hợp tác theo thỏa thuận
Kiểm soát nội dung Chủ shop kiểm soát trực tiếp từng câu nói Kiểm soát qua kịch bản và thỏa thuận chung
Tốc độ triển khai Chậm lúc đầu, nhanh dần khi quen việc Triển khai nhanh vì có sẵn đội ngũ

Bảng này cho thấy hợp tác MCN đổi thời gian và sự ổn định lấy chi phí và một phần quyền kiểm soát trực tiếp. Shop nào đang thiếu thời gian trầm trọng sẽ thấy MCN đáng giá, còn shop nào vẫn còn thời gian và thích tự tay làm nội dung có thể chưa cần tới MCN. Chi phí hợp tác cộng thêm vào giá vốn sẽ ảnh hưởng tới biên lợi nhuận của từng đơn hàng, nên cần tính kỹ trước khi quyết định.

Khi nào nhà bán hàng nên hợp tác MCN?

Có bốn dấu hiệu cho thấy shop đã tới lúc cân nhắc hợp tác MCN.

Thứ nhất, sản phẩm đã bán ổn định và được khách đánh giá tốt. Khi sản phẩm đã có đơn đều, việc cần làm tiếp theo là đưa sản phẩm tới nhiều người hơn, và MCN giúp shop mở rộng mà không cần dừng lại để tuyển người từ đầu.

Thứ hai, chủ shop không còn thời gian làm nội dung. Khi cả ngày đã kín với nhập hàng, đóng gói và trả lời khách, thuê ngoài phần nội dung giúp chủ shop tập trung vào sản phẩm và vận hành.

Thứ ba, shop muốn tăng số phiên live mỗi tuần nhưng không tuyển thêm được người. MCN có sẵn creator nên tăng số phiên live nhanh hơn nhiều so với việc shop tự đăng tin tuyển dụng rồi chờ người phù hợp.

Thứ tư, shop chuẩn bị tung sản phẩm mới hoặc tham gia đợt bán hàng lớn và cần một đợt nội dung dồn dập trong thời gian ngắn.

Khi nào chưa nên hợp tác MCN?

Hợp tác quá sớm có thể khiến shop tốn chi phí mà không thu lại được gì.

Trường hợp đầu tiên là shop mới mở, chưa có sản phẩm bán ổn định. Khi chưa biết sản phẩm nào bán chạy và khách hàng của mình là ai, đưa sản phẩm lên livestream qua MCN cũng khó hiệu quả. Lúc này, việc cần làm trước là bán thử và hoàn thiện sản phẩm, chứ không phải đổ tiền vào nội dung.

Trường hợp thứ hai là sản phẩm chưa ổn định về chất lượng hoặc tồn kho. Nếu sản phẩm hay hết hàng giữa phiên live, mô tả chưa khớp với hàng thật, hay tỉ lệ hoàn hàng còn cao, thì livestream càng mạnh càng khiến vấn đề lộ ra nhanh hơn. Khách mua qua live rồi nhận hàng khác kỳ vọng sẽ không quay lại.

Trường hợp thứ ba là shop chưa có ngân sách vận hành cho việc hợp tác. Chi phí hợp tác MCN phát sinh thêm ngoài giá vốn, phí sàn và chi phí đóng gói. Nếu biên lợi nhuận của sản phẩm đã mỏng, cộng thêm chi phí hợp tác có thể khiến mỗi đơn hàng không còn lãi. Shop chỉ nên hợp tác khi con số sau khi trừ mọi chi phí vẫn còn lãi.

Trường hợp thứ tư là chủ shop chưa sẵn sàng chia sẻ quyền kiểm soát nội dung. Khi hợp tác MCN, chủ shop không còn tự quyết từng câu nói trong phiên live. Nếu chủ shop muốn duyệt từng chữ trong mọi nội dung, việc phối hợp sẽ rất chậm và dễ sinh mâu thuẫn.

Checklist: shop đã sẵn sàng hợp tác MCN chưa?

Trước khi liên hệ MCN, chủ shop nên tự trả lời những câu hỏi dưới đây.Hai người phụ nữ trẻ cùng xem lại khung hình livestream trên điện thoại gắn chân máy trong kho hàng nhỏ có kệ quần áo gấp gọn ở Việt Nam

  • Sản phẩm chủ lực đã bán ổn định, có đánh giá tốt từ khách hàng.
  • Tồn kho đủ cho các phiên live sắp tới, không lo hết hàng giữa phiên.
  • Giá bán đã tính đủ mọi chi phí, cộng thêm chi phí hợp tác vẫn còn lãi.
  • Chủ shop đã xác định rõ khách hàng mục tiêu của mình.
  • Shop có người phụ trách phối hợp với MCN: chuẩn bị sản phẩm, xác nhận ưu đãi, theo dõi đơn sau live.
  • Chủ shop sẵn sàng để creator nói theo kịch bản đã thống nhất, không yêu cầu duyệt từng câu nói.
  • Shop có mục tiêu cụ thể: tăng bao nhiêu phiên live mỗi tuần, bán thêm bao nhiêu sản phẩm trong đợt tới.
  • Chủ shop đã đọc kỹ quy định của nền tảng về livestream và video gắn giỏ hàng.

Nếu phần lớn câu trả lời là chưa, shop nên dành thêm thời gian hoàn thiện gian hàng trước khi tìm MCN. Việc hiểu rõ quy định về video gắn giỏ hàng cũng rất quan trọng, vì một video vi phạm có thể khiến gian hàng bị giới hạn số video được gắn giỏ.

Trước khi ký hợp tác, cần hỏi rõ những gì?

Khi đã quyết định hợp tác, chủ shop cần làm rõ năm điều sau và ghi thành văn bản trong thỏa thuận.

Thứ nhất là chi phí và cách tính: tính theo tháng, theo phiên live hay theo doanh thu mang lại, và gồm những hạng mục nào. Nếu có phần chia doanh thu, cần hỏi rõ tỉ lệ áp dụng trên doanh thu nào, tính trước hay sau khi trừ phí sàn. Ví dụ minh họa: chia theo doanh thu sau khi trừ phí sàn thì con số thực nhận sẽ khác hẳn so với chia trên tổng doanh thu chưa trừ phí. Chủ shop nên yêu cầu một ví dụ minh họa bằng con số cụ thể cho một đơn hàng của chính shop mình.

Thứ hai là creator nào sẽ làm cho shop, và điều gì xảy ra khi creator đó bận hoặc nghỉ. Cần hỏi MCN có cam kết người thay thế hay không, và shop có quyền góp ý khi thấy creator không hợp với sản phẩm của mình.

Thứ ba là nội dung thuộc về ai: video và kịch bản làm cho shop sau khi hết hợp tác thì bên nào được dùng tiếp.

Thứ tư là cách đo hiệu quả: số phiên live mỗi tuần, số video mỗi tháng, hay doanh thu từ các phiên live do MCN phụ trách. Có tiêu chí rõ ràng thì sau một thời gian hợp tác, cả hai bên đều biết có nên tiếp tục hay cần điều chỉnh.

Thứ năm là điều khoản chấm dứt: hợp tác kéo dài bao lâu, muốn dừng thì báo trước bao nhiêu ngày, và khi dừng thì hai bên bàn giao những gì. Điều khoản chấm dứt rõ ràng giúp shop không bị kẹt trong một hợp tác không hiệu quả.

MCN không phải là một phép màu giúp shop bán được hàng ngay lập tức. MCN là một đội ngũ làm nội dung mà shop thuê ngoài để mở rộng quy mô bán hàng. Khi sản phẩm đã tốt, gian hàng đã vận hành ổn định và chủ shop không còn thời gian làm nội dung, hợp tác MCN là bước đi hợp lý. Khi shop còn mới, sản phẩm chưa ổn định hay ngân sách chưa sẵn sàng, việc tự làm và hoàn thiện gian hàng trước sẽ tiết kiệm hơn nhiều.

Zalo: 0945297311, Email: hthdigi@gmail.com